اندیشه کرمانشاه

اندیشه کرمانشاه

اندیشه کرمانشاه

ریشه نژادی قوم کرد کدام است؟ رابطه کرد و آریایی چیست؟

بخش اول

به قلم ایوب صفری

ریشه نژادی اقوام و گروه های قومی از مباحث مورد مناقشه و محل اختلاف است به خصوص آنجا که بعضی با اغراض سیاسی، به مباحث علمی ورود پیدا می کنند و ریشه نژادی قوم کرد یکی از همین مباحث است. آنچه در ذیل می آید، ادعای بررسی دقیق موضوع و پاسخگویی به تمام مباحث مطروحه درباب اصالت کرد و ریشه نژادی و تاریخی این قوم را نداشته که در این باب تحقیقات خوبی چون تألیفات دکتر شمیم و مرحوم رشید یاسمی و باسیل نیکیتین موجود است لیکن یادداشت ذیل، چکیده ای از اهم مطالب مطروحه را به استناد منابع و اسناد، مورد اشاره قرار داده است.

ریشه نژادی و پیوستگی تاریخی قوم کرد

در باب نژاد کرد، مباحث زیادی میان محققان و صاحبنظران صورت گرفته است و منشأ قوم کرد، هنوز مورد بحث و گفت و گو است[1].

اولین دیدگاهی که دربارۀ منشأ و خاستگاه کردها باید به آن اشاره کرد، تأکید بر سرشت بومی اکراد بوده که آنها را با سایر ملت های آسیا نظیر خالدی ها، گرجی ها و ارمنی ها خویشاوند می داند. فرض دیگری که مطرح شده، بر ایرانی بودن اکراد صحه گذاشته اما زمان مهاجرت این قوم را تا مدت ها قبل از ورود دیگر ایرانیان پیش می برد. علی اصغر شمیم در کتاب «کردستان» خود، دیدگاه معروف دیگری را ذکر کرده است. وی می نویسد: «آنچه علمای امروز برآن اتفاق دارند اینست که قبل از آمدن کردهای ایرانی به ناحیۀ کردستان، طایفه ایرانی نژاد دیگری بنام کاردو در این سرزمین ساکن و دارای تمدن نسبتاً مهمی بوده اند و بعد با اقوام ایرانی نژاد مهاجر آمیزش حاصل کرده و نام خود را برایشان تحمیل نموده اند.»

 ذکر ریشۀ عربی برای نژاد کرد، حداقل در قرون اولیۀ اسلامی کاملاً متداول بوده است. انصاری دمشقی می نویسد: «ویلحق بالعرب فی النسب طائفتان و هما الدیلم و الاکراد.» البته در میان معتقدان به این دیدگاه، در خصوص اینکه اکراد از اولاد چه کسی هستند، اختلاف نظر وجود دارد. از جمله اجداد عرب نام برده شده برای اکراد؛ «کرد بن عمر بن عامر بن صعصعه» و «کرد بن عمر بن عامر ماء السماء» بوده است. مسعودی در جلد اول مروج الذهب، چند صفحه را به بررسی نژاد کرد و ریشۀ عربی آن اختصاص داده است. او یکجا می نویسد: «در خصوص نسب آنها صحیح اینست که از فرزندان ربیعۀ بن نزار بوده اند.»  در جایی دیگر چنین نوشته که: «بنظر بعضی کسان قوم کرد از اعقاب مضر بن نزار و از فرزندان کرد بن مرد بن صعصعۀ بن هوازن هستند.». این مولف باز از گروهی از کردها به نام «طایفه شوهجان» که حدود دینور می زیسته اند، خبر می دهد و درباب ایشان می نویسد که؛ «میان خودشان اختلاف ندارند که از فرزندان ربیعۀ بن نزار بن معد بوده اند.» 

بی شک، انتساب کرد به عرب، از اشتباهات مورخان بوده که در قرون اولیۀ اسلامی ساخته و پرداخته شده است. البته انتساب به عرب، خاص کرد نبوده و در قرون اولیۀ اسلامی، به حکم غلبه ای که عرب پیدا کرده بود، بسیاری از طوایف جهان اسلام امید داشته اند، خود را به قوم غالب منسوب کرده تا از تطاول روزگار نجات یابند.

و اما ریشه نژادی دیگری که نقل شده، کرد را از باقیماندۀ غذای ضحاک دانسته است. در کتاب البدء و التاریخ چنین آمده که؛ «این بیوراسب [همان ضحاک اعراب] را آشپزی بود به نام ارمایل که هرگاه که دو جوان را برای کشتن بدو می سپاردند وی یکی از آنها را نگاه می داشت و به صحراها می فرستاد. گویند کردها از این دسته اند.») این ماجرا از اسطوره ضحاک مار به دوش نشأت گرفته و میان بازماندگان غذای ضحاک که به کوه ها فراری شده اند و اکرادی که ساکن کوهستان ها به شمار می رفتند، تناسبی برقرار کرده است. در شاهنامۀ ثعالبی نیز دربارۀ این باقی ماندگان غذای ضحاک می خوانیم: «در بیابان ها و دره ها مأوی گزیدند و متدرجاً رو بازدیادنهادند و اسلاف نژاد کرد را در نقاط مختلف تشکیل دادند.» فردوسی نیز در شاهنامه به این ماجرا اشاره دارد. همچنین در شاهنامه و برخی متون دیگر، اکراد از نسب کنیزان سلیمان بن داود (ع) نیز ذکر شده اند. بحث از نسل جن دانستن اکراد نیز از مباحث معروف بوده که برخی از متون تاریخی و غیرتاریخی به روایت آن پرداخته اند. و از آن‌جمله تاج العروس در ذيل كلمة كرد مي گويد: «الاكراد طائفة من الجن»

در خصوص نژاد طوایف ساکن در اطراف کرمانشاه نیز به صورت خاص، مطالعات و دیدگاه هایی وجود دارد، که از آن جمله بحث نژاد طایفۀ کلهر از طوایف کرمانشاه است. در کتاب تاریخ کرد صفی زاده، به عقیدۀ رایجی که برخی به آن معتقدند، اشاره شده است. براساس آن، کلهرها که خالدی نیز نام دارند، از نژاد «خالدی» هایی هستند که دولت اورارتورا در قرن نهم قبل از میلاد تشکیل دادند.

راولینسن در سفرنامۀ خود، بحث جالبی در باب ریشۀ نژادی همین طایفۀ کلهر مطرح نموده است. او کلهرها را از نسل اسرای «ساماریه» یا اسرائیلیان تبعید شده دانسته است. راولینسن دلایلی نیز برای این ادعا ارائه نموده که از آن جمله، همنامی کلهر با «حلح» یا «کالح» آشوری بوده و اینکه بسیاری نام کلهر را بر گفته از کالح دانسته اندو به علاوه محل اقامت اسرائیلیان تبعیدی با محل اسکان این طایفه تقریباً تطابق داشته و طایفۀ کلهر از زمان های باستان تاکنون در این نواحی از زاگرس ساکن بوده اند. راولینسن همچنین به رواج بسیار زیاد اسامی یهودی در میان این ایل اشاره کرده و معتقد است چهرۀ آنها نیز نشان می دهد که از بازماندگان اسرائیلیان می باشند.

رشید یاسمی در خصوص ایل قدیمی «گوران» که ساکن در غرب کرمانشاه هستند، می نویسد:«در قرن بیستم، تحقیق محققان باینجا رسید که در میان اکرادیک طبقۀ ایرانی دیگر هم هست با سم گوران- زازا که غیر کرد هستند.» خوانین ایل «سنجابی» از دیگر ساکنان اطراف کرمانشاه به روایت از پدرانشان، خود را از خانوادۀ دیالمۀ فارس و منسوب به آنان می دانند. اینان در زمان شاه عباس صفوی از شیراز به کرمانشاه مهاجرت کرده اند. اما در مجموع، اکراد کرمانشاه و اطراف آنرا می بایست ایرانی به شمار آورد. آن‌گونه‌كه بارتولد در کتاب جغرافیای خود می نویسد: «کردها غربی ترین شاخۀ ایرانی ها را تشکیل می دهند.»


1- «بازیل نیکیتین» از محققین خارجی و «رشید یاسمی» از مورخین ایرانی، در خصوص نژاد کرد تحقیقات مفصلی انجام داده اند. ضمن آنکه آنها آراء و عقاید زبانشناسان مختلف و دیگر دانشمندان را نقل کرده و به مقایسۀ آنها پرداخته اند. ر.ك؛ «واسيلي نيكيتين»، تاريخ كرد وكردستان – رشيد ياسمي، كرد و پيوستگي تاريخي و نژادي او). ضمن آنکه تتبعات مرحوم علی اصغر شمیم را در همین زمینه نباید از نظر دور داشت.

ادامه دارد ...


 

برای اطلاع بیشتر بر روی لینک زیر کلیک نمایید:

ریشه نژادی قوم کرد کدام است؟ رابطه کرد و آریایی چیست؟ قسمت دوم

نظرات   

 
-7 #9 آیدا 1395-06-10 15:55
من کرد هستم و مطالبی که اینجا هست نه از بزرگترهای خاندانم شنیده و نه از جایی خوانده بودم.
از شما مچکرم که با تهیه ی این مقاله اطلاعات جدیدی رو به ما دادید. امیدوارم مردم به این سطح برسند که میتونن تحقیق کنن و صحت این مطلب رو دریافت کنن.
نقل قول
 
 
0 #8 آریا 1395-05-10 11:19
با دردود. جای تاسف است که پژوهش های علمی و زحمات یک محقق را نادیده و بعضا ... بنامیم.
تعصبات بیجا همیشه دامنگیر اقوام بوده و مانع از اتحاد است. قوم کرد از هر ریشه ای بوده در زمان حاضر ایرانی و برادریم.زنده باد ایران
نقل قول
 
 
+9 #7 مسعود 1395-04-26 22:14
احمق بیشعودکردقدیمیت رین نژاددنیاست که میشه گفت تمام نژادهای دنیاازنژادکردهس تندحتی عرب ها وفارس ها هم وجودنداشتند که کرد هابودندواقعادرس نخوندی کسشعرخوندی یه احمق تحصیل کرده بسیاراحمق ترازیه احمق بی سواده
نقل قول
 
 
+13 #6 سعيد 1394-09-02 14:21
من ديگر اين وبلاگ را كه شما مديرش باشي نگاه نميكنم خجالت آور است اين چرت و پرت هايي كه گفتين! احمقي گفته كورد ها از نسل جن هستند شما چرا تكرار مي كني! كورد ها همان مادها هستند و آريايي هستند
نقل قول
 
 
+10 #5 بابك حرمين 1394-08-21 20:46
من فكر ميكنم شما به بك(...) مغزي مبتلا شدي.
زنده باد كرد. زند لاد لر. زنده باد قشقايي. زنده باد بلوچي.
زنده باد همه اقوام إيراني و اريايي و پارسي.
مرك بر (...) نژاد.
نقل قول
 
 
-2 #4 رضا 1394-08-12 10:12
خلاصه مخاطبین در مورد تحقیق علمی شما و دلایل تحقیر قوم کرد در این تحقیق علمی ... ودلایل غیر علمی ولی عقلی اینجانب قضاوت خواهند کرد
نقل قول
 
 
+7 #3 رضا 1394-08-11 11:12
مطمئنی تاریخ خواندی
نقل قول
 
 
+12 #2 رضا 1394-08-09 09:02
جناب صفری شما فرموده اید این یک تحقیق علمی است درسته ولی این تحقیق علمی مستند به چه اسناد معتبری است 1- ایا صرف استفاده از گفته یک نفر عرب که کردها را از نسل جن دانسته مبنای تحقیق علمی شماست (مطمئمن باشید این برچسب به دلیل مقاومت کردها در مقابل اعراب بوده است )2-فرموده اید کردها از نسل افرادی هستند که بعنوان غذای مارهای ضحاک مورد استفاده قرار گرفته اند در اینجا چه تناسبی بین زیستگاه کردها در غرب ایران و ضحاک در شمال و شمال غرب ایران وجود دارد بر اساس گفته شما قاعدتا کردها الان میبایستی در شمال ایران ساکن بودند نه در غرب ایران 3- درشاهنامه فردوسی بیشتر از اسطوره سازی و داستانهای تخیلی و افسانه ای استفاد ه شده و نمیتواند معتبر باشد 4-بهتر است به مستنداتی از قوم ماد که تا کنون در نسل کرد زنده مانده است توجه کنید مانند گویش کردی لباس کردی چوخرانه و هوره که از دوران مادها وجود داشته وزیستگاه و مامن مادها در غرب کشور که نمونه ای از ان ماهیدشت (ماد دشت ) بوده است

اندیشه کرمانشاه: ضمن سپاس از شما دوست عزیز و مطلع... برادر ارجمند اگر گفته ایم تحقیق علمی به معنای این نیست که تمام آنچه آمده است، صحت دارد! تحقیق علمی به این معنا که تمام اقوال، اعم از اسطوره و نسب سازی و دیدگاه های مختلف(فارغ از صحت و سقم آنها) از منابع مشهور در اینجا نقل گردیده و البته در نهایت(در بخش دوم)، دیدگاه صحیح تر را که مورد اتفاق اکثر محققین می باشد، ذکر کرده ایم. نیازی به گفتن نیست که حرف شما درموردی مانند "از نسل" جن دانستن کرد" که به جناب شیخ مفید برگشته و بعضی نیز نقل کرده اند به دلیل نوع محیط سکونت کوهستانی و روحیه مستقل و زیست فرار کرد از یکطرف، مقومت مستمر اکراد در مقابل تسلط جویی اعراب از طرف دیگر و یک دلیل شخصی از سوی شیخ مفید که در آن زمان، حله(بابا) که زادگاه ایشان بوده، مکرر مورد دستبرد اکراد مقیم کوهستان قرار می گرفته، بوده است و یا ماجرای کرد و داستان ضحاک که البته خارج از حوصله این نوشتار است.
نوشتار علمی در طرح مقدمه و مبحث خود، فرضیه ها و دیدگاه های مختلف را بدون جهت گیری پیشین نقل کرده و درنهایت به استناد شواهد به نتیجه مقرون به واقع می رسد
نقل قول
 
 
-5 #1 رضا 1394-08-07 09:32
اینا همه اراجیفن و بر اساس حب و بغض نوشته شده اند نسل کرد از نژاد اریایی و از دسته مادها می باشند

اندیشه کرمانشاه: دوست عزیز، اراجیف نبوده و یک تحقیق علمی و مستند به منابع در خصوص این موضوع است. ضمنا اگر در قضاوت تعجیل نفرموده و قسمت دوم که عمدتا به ارتباط کرد و آریایی می پردازد را ملاحظه فرمایید، قضاوت بهتری خواهید داشت. ضمن آنکه انتساب کرد به قوم ماد نیز اگرچه توسط شماری از محققین مورد تصریح قرار گرفته اما مطلقا قابل اثبات نیست. توصیه می کنیم قسمت دو این نوشتار را حتما ببینید
نقل قول
 

اضافه کردن نظر

گزارش

IMAGE
دکتر شاه حسینی: دولت همچنان پایبند به شعار اعتدال و عقلانیت است
معاون سیاسی و امنیتی استانداری کرمانشاه گفت: دولت یازدهم از همان ابتدا اعلام کرد...

IMAGE
زندگینامه سردار شهید منوچهر عباسی کتاب شد + عکس
به همت نویسنده کرمانشاهی، زندگی نامه سردار شهید "منوچهر عباسی" با نام "رهاتر از...

IMAGE
پشت پرده انتخاب علی لاریجانی به ریاست مجلس/ وقتی حامیان دولت، فراکسیون امید را تنها گذاشتند
* روایت حسن رسولی از کمیته های رایزنی اصلاح طلبان با حزب اعتدال و توسعه و...

IMAGE
کرمانشاه، شهر بی نظم/ شهری با مشکلات ترافیکی، اتوبوس های خالی و بوق های ممتد
کلانشهر کرمانشاه جدای از مشکلات متعدد شهری و اجتماعی و فرهنگی و غیره و از آنجمله...

IMAGE
مصاحبه با معاون کرمانشاهی قوه قضاییه؛ دچار ایدز حقوقی شده‌ایم
حجت الاسلام دکتر هادی صادقی اهل کرمانشاه و متولد ١٣٤١ معاون فرهنگی قوه قضاییه است...

مقاله

IMAGE
تدبير در تغيير، ضرورتي براي ادامه كار استاندار
به قلم فريبرز نجفي مهر؛ شهردار سابق شهرهای مختلف استان و کارشناس فعلی استانداری...

IMAGE
ضرورت حفظ و حمایت از مدیران حامی دولت/ به قلم فرزاد نسیمی پور
مخالفان در پی پیاده سازی پروژه " خان بی خنجر " سازی دولت هستند.در آستانه سالروز...

IMAGE
یادداشتی از منصور سرمست در باب چالش های استانی و ضرورت انصاف در انتقاد از استاندار
به قلم مهندس منصور سرمست از کارآفرینان شاخص و فعالان سیاسی استان کرمانشاه این...

IMAGE
نگاهی به تغییرات اخیر مدیریتی استان کرمانشاه و تلنگری به مدیران ارشد استانی
به قلم ایوب صفری رییس دوره ای شورای هماهنگی جبهه اصلاحات استان کرمانشاه دبیر...

IMAGE
نگاهی به ایلات و طوايف ساكن در استان كرمانشاه در طول تاریخ + تصاویر
به قلم ایوب صفری بررسی تاریخی باهدف بازشناسی تاریخ و پیشینه ایلات و طوايف و عشاير...

آمار بازدید کنندگان

آخرین نظرات ارسالی

  • کورد ایلام
    من یک ایوانیم و همشهری اقای منصوری ،الان دستش رو شده متاسفانه ،(...) اقای ...

    ادامه مطلب ..و

     
  • علي
    با سلام ، انتخابات رياست جمهوري نزديك است و مردم با نه گفتن به آقاي روحاني حرفاي ...

    ادامه مطلب ..و

     
  • علی اکبر
    مهشیدخانم تومسلمانی درددین داری اول ببین بابای کی دین اسلا م روآوردوبه ...

    ادامه مطلب ..و

     
  • حسن
    خاک بر سر آنان که خلف وعده کردند و به مسجدجامعی رای ندادند

    ادامه مطلب ..و

     
  • آیدا
    من کرد هستم و مطالبی که اینجا هست نه از بزرگترهای خاندانم شنیده و نه از جایی ...

    ادامه مطلب ..و

     
  • رضا
    صد درصد دروغه.دیدیم در اتصاب مدیرکل کتابخانه های عمومی کرمانشاه برای عقبه ...

    ادامه مطلب ..و

     
  • آرش ق
    جناب صفری سلام. حدود 10 سال پیش اخباری منتشر شد که پایه ها و پی یک مکان ...

    ادامه مطلب ..و

     
  • سعید
    با سلام من کاردانی سخت افزار کامپیوتر دارم و فرزند جانباز ۴۰درصد.دوتا سوالداشتم ...

    ادامه مطلب ..و

     
  • ایران
    زبان فارسی لغات از زبان لری گیلکی کردی دزدیده هروقت فارسها برای عکس از نزدیک ...

    ادامه مطلب ..و

     
  • حسن یوسفی
    هرجای دنیا اسم داعش که میاد.ازترس رنگ ازپوستشون میپره.اما تو ایران تو تهران ...

    ادامه مطلب ..و

     
  • کیومرث بتیانه
    بسمه تعالی خدایا به برکت قران کریم وبه عظمت پیامبران و معصومین به این فرمانده ...

    ادامه مطلب ..و

     
  • کلهر
    خدرویسی استاندارکرمانشا ست در واقع پیشنهاده استانداریه ایلامو رد کرد چون در ...

    ادامه مطلب ..و